• امروز دوشنبه بیست و پنجم آذر 1398 

بقعه جابر انصاری (ع) بدره

صفحه ی اصلی / بقعه جابر انصاری (ع) بدره

جابر از نوادگان جابربن عبدالله انصاری از صحابه پیامبر (ص) است. این بقعه در منطقه جابر مسیر ایلام به بدره و دره شهر در نزدیكی روستای ییلاقی كلم بدره واقع است

علوی فیلی نوشته: این بقعه در بخش بدره از توابع شهرستان دره شهر در محلی موسوم به خر جاور یا خر جابر واقع است، این مقبره دارای گنبد بسیار جالبی شبیه به گنبد دانیال نبی در شهر شوش است. در مورد مقبره جابر مردم محل اعتقاد دارند مربوط به جابربن عبدالله انصاریاست و عده ای آن را جابربن حیان می نامند. در هر صورت مدارك مستندی در دست نیست كه بتواند مشخص كند كه آرامگاه كدام یك از این بزرگواران است اما به هرحال به نظر می رسد كه مقبره مربوط به جابربن عبدالله انصاری می باشد، زیرا اعتقادات مردم منطقه بیشتر به این معطوف است و تابلو شناسایی نیز بنام جابربن عبدالله انصاری نصب گردیده است به هر حال مقبره مذكور از احترام ویژه ای در میان مردم برخوردار است و یكی از زیارتگاههای مهم منطقه به شمار می رود. دکتر مرادی چنین نوشته: این بقعه در 11 كیلومتری شمال غربی شهر بدره و در نزدیكی روستای جابر قرار دارد. بنای مذكور در داخل درّه­ای موسوم به «خِر جابر» یا «رو به رود» و در دامنه كوهی بنام «مِلَه ریته» واقع شده است. رودخانه­ای كوچك موسوم به رو به رود از طرف جنوب بقعه به طرف رودخانه بزرگ سیمره در جریان است. به فاصله حدود دو كیلومتری جنوب شرق بقعه آبگیری بنام «زمزم» وجود دارد، این آبگیر بصورت مدور بوده و قطر آن حدود 50 متر است. در اطراف بنای فوق قبرستانی از دوره اسلامی وجود دارد كه بعضی از سنگ قبرهای آن دارای نقوش برجسته ای می باشند. این نقوش شامل نقش مردانی تفنگ در دست و سوار بر اسب، مردانی در حال شكار بز كوهی و نقش پلنگ در حال شكار بزركوهی را نشان می دهد.

 

تاریخچه

بقعه جابر فاقد كتیبه تاریخی ساخت بنا و نام بانی می باشد. در تنها كتیبه ای كه در داخل محراب وجود داشته،‌ كلمات «محمد» و «لا اله الا الله» نوشته شده است.

تحلیل معماری

بنای قدیمی

در ورودی مقبره به سوی شمال باز می شود و اندازه ی آن 5/1×1 متر است. این در به كفش كنی باز می شود، بطول و عرض 9×15 متر، كه 8 ستون دارد و 9 طاق شمالی جنوبی و 9 طاق شرقی غربی روی این ستونها زده شده است. بلندی طاق 2 متر است. مقبره 2 پله پایین تر از كفش كن است و در اصلی آن 70×150 سانتیمتر است و داخل آن مربع شكل است كه هر ضلعش 70/4 متر می باشد. در دیوار جنوبی، محرابی به بلندی 180 و پهنای 70 سانیتمتر ساخته اند كه بر قسمت پایین آن كتیبه ای است گچبری شده، بر اطراف آن كلمات مقدس و بر سطح میانی آن چند نقش گل گچ بری شده است. در گوشه های بالای كتیبه كلمات «صمد» و «لا اله الا الله» بطور برجسته نوشته شده است. در وسط مقبره قبری است مستطیل شكل به ابعاد ه100×70×200 سانتیمتر ساخته اند. گنبد دارای ده طبقه هشت ضلعی است كه ارتفاع هر طبقه هشتاد سانتیمتر و اندازه هر ضلع طبقه اول 25/1 متر است. بلندای تمام گنبد تا كف مقبره 16 متر و تماماً از سنگ و گچ است.

بنای جدید

بنای فعلی از سال 1370 هـ.ش به بعد و با تخریب كردن بنا قدیمی احداث گردید. در ورودی بنا در ضلع شمالی و در داخل ایوان بلندی قرار گرفته است در هر طرف ایوان سه رواق وجود دارد گنبد بنا از نوع گنبدهای كله قندی با گردنه استوانه ای می باشد كه بر روی یك چهار طاقی ساخته شده است، در اطراف این چهار طاقی شبستان بنا قرار دارد كه با گنبدهای گرد و كوچكی آنرا مسقف كرده اند قبر در وسط چهار طاق و در زیر گنبد اصلی قرار دارد.