• امروز جمعه بیست و ششم مهر 1398 

سید ابراهیم (ع) دهلران

صفحه ی اصلی / سید ابراهیم (ع) دهلران

امامزاده سيد ابراهيم عليه السلام در زبان محلي آن منطقه معروف به "سوراهم" در 8 کيلو متري شهر پهله زرين آباد و جنوب شرقي روستاي بردي از توابع شهرستان دهلران واقع شده است.

شجره نامه

ابراهيم فرزند امام محمد باقر فرزند امام علي زين العابدين فرزند امام حسين فرزند امام علي فرزند ابو طالب عليهم السلام است . مادر او ام حكيم دختر اسد پسر مغيره پسر اخنس پسر شريف ثقفي است ) نسب قريش ص 63 .( مادر ام حكيم، ام زيد دختر عبد الله فرزند عمر ابن خطاب است(الشجره المباركه ص 75). ام حكيم مادر ابراهيم و برادرش عبيد الله بوده و همسر دائم دوم امام باقر (ع) پس از ام فروه دختر قاسم فرزند محمد فرزند ابو بكر كه مادر امام صادق و عبد الله عليهم السلام بوده، مي باشد.

شجره نامه در سال 1304 ق در نجف اشرف نوشته شده است و به تأييد علماي آن زمان رسيده است.

 

زندگي نامه

ابراهيم درسال 80 هجري قمري پاي به جهان گشود و در سال 116 هجري قمري به زرين آباد هجرت نمود قبل از اينکه به زرين آباد برسد از شهر نجف و بصره گذشت بعد از آن در کوت زخمي شد حضرت ابراهيم ابن امام محمد باقر (ع) در سال 116 هجري قمري جهت امر تبليغ دين مبين اسلام و پاسخگويي به احساسات مذهبي مومنان وارد زرين آباد شدند و به مدت 31 سال در ميان مردم زرين آباد به ارشاد آنها پرداختند.

طبق مصاحبه اي که با سادات منطقه بردي داشتيم زندگي نامه اي از ايشان بدين شرح است: زماني که سيد ابراهيم معروف به سواوراهم منطقه زرين آباد بود و تبليغ دين مي کرد سرپرستي چهل يتيم را بر عهده گرفته بود. پادشاه کافر و مشرک آن منطقه به همراه چهل سواره نظام راهي مي شوند که سيد ابراهيم را بکشند وقتي مي آيند جلوي منزل سيد ابراهيم (ع) خداوند چهل قطعه سنگ سوراخ را نازل مي کند جلوي درب منزل سيد ابراهيم که هم اکنون دو قطعه از آن سنگها جلوي درب ورودي حياط امامزاده وجود دارد و مابقي طبق گفته سادات منطقه زير حياط جلو امامزاده دفن شده اند به هر حال اين چهل سوار از ديدن اين سنگ ها تعجب مي کنند و اسب هاي خود را با اين سنگ ها مي بندند و وارد منزل مي شوند- شايد دليل نازل شدن اين سنگ ها جلوي درب منزل ابراهيم اين بوده که مشرکان با ديدن اين معجزات به دين و آيين ابراهيم درآيند- ابراهيم آن ها را دعوت مي کند به منزل و از آن ها مي خواهد که نهار مهمانش باشند، شاه تعجب مي کند که ابراهيم چيزي ندارد که بخواهد نهار به ما بدهد، سيد ابراهيم به خواهرش بي بي زينب مي گويد نهار براي مهمان ها درست کن و بي بي زينب هم 40 عدد برنج مي ريزد داخل يک قابلمه يک تکه گوشت را به چهل قطعه کوچک نقسيم مي کند و داخل قابلمه ي ديگر مي ريزد وقتي شاه اين صحنه را نظاره مي کند به سيد ابراهيم مي گويد که تو ما را مسخره مي کنيد با اين کارهات، نهار لشکر من يک گوسفند چاق با 30 کيلو برنج است حال خواهرت دارد با چهل عدد برنج و چهل تکه کوچک گوشت ما را سير کند! سيد ابراهيم به شاه مي گويد تو بشين و بخور من نهار خودت و لشکرت مي دهم موقع نهار بي بي زينب شروع کرد به کشيدن غذا و به کرامت اين خاندان پشت سر هم غذا مي کشيد و تمامي نداشت تا اينکه همه­ي آن ها سير شدند ولي شاه غذا نخورد و فقط صحنه ي غذا کشيدن توسط بي بي زينب را نگاه مي کرد و از اين کار خيلي شگفت زده شد و ÷يش خودش گفت که اين دختر را بايد به زني بگيرم چرا با اين کارهايش هر روز مي تواند لشکريانم را با مقدار کمي غذا سير گرداند و به سيد ابراهيم گفت من به قصد کشتن تو به اينجا آمده بودم ولي اکنون نظرم عوض شده و يک ÷يشنهاد بهت مي دهم که اگر خواهرت را به من بدهيد دست از کشتنت بر ميدارم. سيد ابراهيم گفت من خواهرم را به شخص مسلمان متدين مي دهم نه به تو که مشرک و کافر هستي و اگر اقرار کني که مسلمان شويد و شهادتين را به زبان آوريد در ين صورت خواهرم را بهت مي دهم، شاه با اين ÷يشنهاد موافقت نمي کند و مي گويد من خداي شما را قبول ندارم و بر آيين خودم مي مانم. شاه عرصه را بر ابراهيم تنگ ميکند و مي گويد يک راه سراغ داري و آن اين است که من دختري دارم پاک دامن که اگر در اين مسابقه برنده شوي من عهد مي­بندم دخترم را به زني تو در آورم ولي اگر من برنده شدم بايد خواهرت را به من بدهيد و از سر اجبار ابراهيم قبول کرد و مسابقه بدين شصورت بود که هرکي با اسبش توانست از آن کوه که اکنون اطراف امامزاده هست بالا رود برنده شده است. سيد ابراهيم پاهايش را در رکاب مي گذارد و مي گويد يا علي و سريع بالا مي رود شاه هم که اين صحنه را مي بيند مي گويد يا علي و بالا مي رود و وسط راه مي گويد چرا بگم يا علي بايد بگم يا قدرت اسب کاله و تا اين جمله رامي گويد اسبش کله پا مي شود و خودش و اسبش پرت مي­شوند پايين و هر دو در دم جان مي دهند و به هلاکت مي رسد. اطرافيان شاه که صحنه را مي بينند مي روند پيش دختر شاه و جريان را تعريف مي کنند تا دختر شاه را راضي کنند که به خونخواهي پدرش درآيد و سيد ابراهيم را بکشد، ولي دختر شاه شخصي بود کاملاً منطقي و گفت اين معجزه سيد ابراهيم بود که پدرم راکشت چون هر کي با اين خاندان از سر دشمني درآيد خداوند در دنيا و آخرت خوار و ذليلش مي کند و به لشکريان مي گويد برويد و خودتان را اصلاح کنيد و به دين ابراهيم درآييد و سوار بر اسب مي شود و مي آيد جلوي منزل سيد ابراهيم و کفش هايش را از گرد خود آويزان مي کند و مي گويد من به دين تو در آمده ام و بايد بر عهدي که پدرم با تو بسته پاي بند باشي و من را به همسري قبول کنيد و ابراهيم با دختر شاه ازدواج مي کند و از اين ازدواج سه پسر به دنيا مي آيد که يکي سيد محمد است و قبرش داخل حياط است و آن دو يکي رجب و ديگري يعقوب است که قبر سيد يعقوب در سمت راست به طرف قبر سيد ابراهيم است و قبر رجب در قسمت سمت چپ آن هر کدام داخل يک اتاق مي باشند و الان آن دواتاق استراحت گاه زائران شده است و معدود افرادي از اين جريان خبر دارند، سيد ابراهيم عليه السلام نيز بوسيله زهري که داخل غذا برايش ريخته بودند مسموم شد و به شهادت رسيد.

 

سال ساخت بنا ومساحت آن

سال يا قرن ساخت بناي اصلي: بناي اصلي داراي قدمتي 700ساله است.

مساحت بنا: مساحت آن 340 متر مربع مي باشد و مساحت بنا امامزاده سيد محمد يک اتاق 12 متري مي باشد.

مساحت زمين هاي اطراف بنا(تا جايي كه مربوط به حوزه­ي امامزاده است و جزء حياط امامزاده محسوب شود): 1200 متر مربع

سال ساخت بنا ومساحت آن

سال يا قرن ساخت بناي اصلي: بناي اصلي داراي قدمتي 700ساله است.

مساحت بنا: مساحت آن 340 متر مربع مي باشد و مساحت بنا امامزاده سيد محمد يک اتاق 12 متري مي باشد.

مساحت زمين هاي اطراف بنا(تا جايي كه مربوط به حوزه­ي امامزاده است و جزء حياط امامزاده محسوب شود): 1200 متر مربع

مشخصات بنا و نوع بنا

قديمي ‌ترين بناي استوار و بدون تخريب استان ايلام بناي امامزاده سيدابراهيم يکي از فرزندان امام محمدباقر است. در بناي امامزاده قبور "بي بي زينب" خواهر ايشان و "سيدمحمد" پسر امامزاده سيد ابراهيم بصورت دو بخش مجزا در اتاق هاي کنار قرار دارند. سه امامزاده‌اي که از يک نسل در کنار هم آرميده‌ 
.اند

نزديکترين بناي محل سکونت به اين بناي تاريخي مذهبي روستاي "بردي" است که در يک کيلومتري غرب امامزاده قرار دارد. روستاي "بردي" بزرگترين روستاي بخش زرين آباد در شهرستان دهلران است .

بناي تاريخي مذهبي امامزاده سيدابراهيم داراي قدمتي 700ساله است. اين بنا با پلاني مربع شکل به مساحت 625 متر در منتهي اليه بخش جنوبي حياط ساخته شده است. ورودي اين بنا چون اکثر بناهاي مذهبي روبه شمال است. ورودي گنبدخانه اين بنا کوتاه بوده و بدليل اينکه براي ورود، افراد به حالت احترام وارد گنبد خانه شوند اين سبک معماري اجرا شده است. اين نوع معماري، خاص اماکن مذهبي در دوره اسلامي است .

تعداد سه طاق هلالي کوچک در گنبدخانه اين بنا ديده مي‌شود ارتفاع گنبدخانه حدود پنج متر تا زير جداره اول گنبد بوده که مزين به طاق نماهاي بسيار ساده و گوشواره‌هايي در اضلاع آن است. در زير گنبدخانه تعداد چهار دريچه بصورت طاق هلالي باز تعبيه شده که علاوه بر تامين نور گنبدخانه کار تهويه هوا را نيز انجام مي‌دهد. در درون حياط و در کنار بناي اصلي و به همان سبک معماري در ابعاد بسيار کوچک مدفن "سيدمحمد" فرزند سيدابراهيم بصورت جداگانه و منفک از بناي اصلي قرار دارد اين بنا بصورت يک اتاق با گنبد تک جداره‌اي از نوع " رک" است .
تفاوت ديگري که در بنا نسبت به ساير بناهاي مشابه وجود دارد نحوه اجراي پشت بام آن است با اجراي طاق جناقي در بناي امامزاده پشت بام بايستي داراي پستي و بلندي‌هايي بوده تا پس از آن حدفاصل اين طاق‌ها را با مصالحي سبک پر کرده و شيب‌بندي پشت بام اجرا شود اما پشت بام اين بنا بدين صورت اجرا نشده است. معماران پس از اجراي طاق بي سقف ديواره‌هاي اصلي را به ارتفاعي حدود يک متر بلندتر اجرا کرده‌اند. بدين صورت که بين طاق‌هاي هلالي که بر پيشاني ديوار تعبيه شده مي‌توان به داخل آن راه يافت .

در فاصله 300 متري جنوب بناي امامزاده سيدابراهيم و در ميان اراضي کشاورزي بقاياي ساخت و سازهايي بصورت ويران شده و مدفون مشهود است که در يک آبادي کوچک است. احتمالاً اين آبادي در گذشته مأمن و محل سکونت اوليه نوادگان امامزاده بوده که در کنار مقبره ايشان سکونت داشته‌اند جهت مشخص شدن دقيق دوره تاريخي آن نياز است که در اين محل کاوش هاي باستان‌شناسي صورت گيرد .

در کنار ورودي امامزاده تعداد دو قطعه سنگ بزرگ مخروطي با سوراخ‌هايي چند ديده مي شود که احتمالاً در گذشته جهت بستن حيوانات مسافران و زائران اقدام به ساخت و سوراخ کردن آنها کرده‌اند. طبق گفته اهالي محل تعداد زيادي از اين سنگ‌ها وجود داشته‌اند که در حال حاضر فقط دو قطعه از آنها در درون حياط ديده مي‌شود .

در دل بناي اصلي و در خارج امامزاده، در بخش غربي بنا سه اتاقک نسبتاً کوچک وجود دارد که با درگاهي با طاق هلالي به حياط ختم مي‌شود يکي از اين اتاقک‌ها به عنوان آشپزخانه و مابقي به عنوان زائرسرا ايجاد شده است .

نزديکترين بناي محل سکونت به اين بناي تاريخي مذهبي روستاي "بردي" است که در يک کيلومتري غرب امامزاده قرار دارد. روستاي "بردي" بزرگترين روستاي بخش زرين آباد در شهرستان دهلران است .

بناي تاريخي مذهبي امامزاده سيدابراهيم داراي قدمتي 700ساله است. اين بنا با پلاني مربع شکل به مساحت 625 متر در منتهي اليه بخش جنوبي حياط ساخته شده است. ورودي اين بنا چون اکثر بناهاي مذهبي روبه شمال است. ورودي گنبدخانه اين بنا کوتاه بوده و بدليل اينکه براي ورود، افراد به حالت احترام وارد گنبد خانه شوند اين سبک معماري اجرا شده است. اين نوع معماري، خاص اماکن مذهبي در دوره اسلامي است .

تعداد سه طاق هلالي کوچک در گنبدخانه اين بنا ديده مي‌شود ارتفاع گنبدخانه حدود پنج متر تا زير جداره اول گنبد بوده که مزين به طاق نماهاي بسيار ساده و گوشواره‌هايي در اضلاع آن است. در زير گنبدخانه تعداد چهار دريچه بصورت طاق هلالي باز تعبيه شده که علاوه بر تامين نور گنبدخانه کار تهويه هوا را نيز انجام مي‌دهد. در درون حياط و در کنار بناي اصلي و به همان سبک معماري در ابعاد بسيار کوچک مدفن "سيدمحمد" فرزند سيدابراهيم بصورت جداگانه و منفک از بناي اصلي قرار دارد اين بنا بصورت يک اتاق با گنبد تک جداره‌اي از نوع " رک" است .
تفاوت ديگري که در بنا نسبت به ساير بناهاي مشابه وجود دارد نحوه اجراي پشت بام آن است با اجراي طاق جناقي در بناي امامزاده پشت بام بايستي داراي پستي و بلندي‌هايي بوده تا پس از آن حدفاصل اين طاق‌ها را با مصالحي سبک پر کرده و شيب‌بندي پشت بام اجرا شود اما پشت بام اين بنا بدين صورت اجرا نشده است. معماران پس از اجراي طاق بي سقف ديواره‌هاي اصلي را به ارتفاعي حدود يک متر بلندتر اجرا کرده‌اند. بدين صورت که بين طاق‌هاي هلالي که بر پيشاني ديوار تعبيه شده مي‌توان به داخل آن راه يافت .

در فاصله 300 متري جنوب بناي امامزاده سيدابراهيم و در ميان اراضي کشاورزي بقاياي ساخت و سازهايي بصورت ويران شده و مدفون مشهود است که در يک آبادي کوچک است. احتمالاً اين آبادي در گذشته مأمن و محل سکونت اوليه نوادگان امامزاده بوده که در کنار مقبره ايشان سکونت داشته‌اند جهت مشخص شدن دقيق دوره تاريخي آن نياز است که در اين محل کاوش هاي باستان‌شناسي صورت گيرد .

در کنار ورودي امامزاده تعداد دو قطعه سنگ بزرگ مخروطي با سوراخ‌هايي چند ديده مي شود که احتمالاً در گذشته جهت بستن حيوانات مسافران و زائران اقدام به ساخت و سوراخ کردن آنها کرده‌اند. طبق گفته اهالي محل تعداد زيادي از اين سنگ‌ها وجود داشته‌اند که در حال حاضر فقط دو قطعه از آنها در درون حياط ديده مي‌شود .

در دل بناي اصلي و در خارج امامزاده، در بخش غربي بنا سه اتاقک نسبتاً کوچک وجود دارد که با درگاهي با طاق هلالي به حياط ختم مي‌شود يکي از اين اتاقک‌ها به عنوان آشپزخانه و مابقي به عنوان زائرسرا ايجاد شده است .

تفاوت اين بنا با ساير امامزاده‌ها در سطح استان ايلام و منطقه در اين است که در ايوان ورودي تعداد سه اتاق کوچک يکي در بخش غربي و دو اتاقک ديگر در بخش شرقي آن قرار دارد. در يکي از اتاقک‌ها بخش شرقي مقبره "بي بي زينب" خواهر امامزاده سيدابراهيم قرار دارد دو اتاقک ديگر جهت استفاده زائران و معتکفين در امامزاده تعبيه شده است .

 در سه کيلومتري شرق بناي امامزاده برروي تپه اي که دو رودخانه کوچک "شاخ" و " دروه شور " از کنار آن مي‌گذرد باروي بزرگترين قلعه تاريخي استان ايلام يعني قلعه "شاخ " يا "شياخ" وجود دارد .

با توجه به معماري، چگونگي ساخت ومواد فرهنگي بدست آمده از اين قلعه و مقايسه آن با بناهاي همگون و مطالعه شده‌اي چون تخت سليمان آذربايجان ريال قلعه دختر فارس، محوطه تاريخي دره شهر و قلعه فيروزآباد کرمانشاه مي‌توان گفت قلعه شاخ مربوط به دوران ساساني و قرون اوليه اسلامي بوده با اين تفاوت که اين بنا از نظر وسعت بزرگتر است .

وجود آثار باستاني متعدد همچون قلعه شاخ، قلعه انجير، قبرستان تاريخي "دم گر پرچينه " و " چم زنگي"، محوطه تاريخي "جر سه گلال" و قرار گرفتن مقبره امامزاده‌هايي چند از جمله فخرالدين،سيدناصرالدين، سيدحسني،شاه اميرو ويژگيهاي طبيعي و بي‌بديل خداوندي نشان از اين دارد که اين منطقه بر سر راه اصلي و شاهراهي قرار داشته که محل تردد کاروانيان از غرب به شرق بوده وشهرها و آبادي هاي مهمي دراين منطقه وجود داشته است . (منبع: سايت خورشيد ايلام)

 

تفاوت اين بنا با ساير امامزاده‌ها در سطح استان ايلام و منطقه در اين است که در ايوان ورودي تعداد سه اتاق کوچک يکي در بخش غربي و دو اتاقک ديگر در بخش شرقي آن قرار دارد. در يکي از اتاقک‌ها بخش شرقي مقبره "بي بي زينب" خواهر امامزاده سيدابراهيم قرار دارد دو اتاقک ديگر جهت استفاده زائران و معتکفين در امامزاده تعبيه شده است .

 

 در سه کيلومتري شرق بناي امامزاده برروي تپه اي که دو رودخانه کوچک "شاخ" و " دروه شور " از کنار آن مي‌گذرد باروي بزرگترين قلعه تاريخي استان ايلام يعني قلعه "شاخ " يا "شياخ" وجود دارد .

با توجه به معماري، چگونگي ساخت ومواد فرهنگي بدست آمده از اين قلعه و مقايسه آن با بناهاي همگون و مطالعه شده‌اي چون تخت سليمان آذربايجان ريال قلعه دختر فارس، محوطه تاريخي دره شهر و قلعه فيروزآباد کرمانشاه مي‌توان گفت قلعه شاخ مربوط به دوران ساساني و قرون اوليه اسلامي بوده با اين تفاوت که اين بنا از نظر وسعت بزرگتر است .

وجود آثار باستاني متعدد همچون قلعه شاخ، قلعه انجير، قبرستان تاريخي "دم گر پرچينه " و " چم زنگي"، محوطه تاريخي "جر سه گلال" و قرار گرفتن مقبره امامزاده‌هايي چند از جمله فخرالدين،سيدناصرالدين، سيدحسني،شاه اميرو ويژگيهاي طبيعي و بي‌بديل خداوندي نشان از اين دارد که اين منطقه بر سر راه اصلي و شاهراهي قرار داشته که محل تردد کاروانيان از غرب به شرق بوده وشهرها و آبادي هاي مهمي دراين منطقه وجود داشته است . (منبع: سايت خورشيد ايلام)

تعداد شهداي مدفون در جوار امامزاده: 90 شهيد.

جمعيت روستاي امامزاده: تقريباً 950 نفر

زايرين امامزاده از اکثر شهرستان هاي ايلام و از استان هاي هم جوار مثل خوزستان و لرستان هم مي آيند.

تراكم زائرين در ايام تعطيل و پنج شنبه و جمعه ها و مخصوصاً تعطيلات فروردين ماه است. 

تعداد شهداي مدفون در جوار امامزاده: 90 شهيد.

جمعيت روستاي امامزاده: تقريباً 950 نفر

زايرين امامزاده از اکثر شهرستان هاي ايلام و از استان هاي هم جوار مثل خوزستان و لرستان هم مي آيند.

تراكم زائرين در ايام تعطيل و پنج شنبه و جمعه ها و مخصوصاً تعطيلات فروردين ماه است.